Mobilya üretiminde kârlılığı kemiren en sinsi düşman "görünmeyen atıklar" yani firelerdir. Çoğu işletme %10-15 civarında dolaşan fire oranlarını "işin doğası" olarak kabul eder. Oysa iyi optimize edilmiş bir bantlama hattında hedef %3 ile %5 arası olmalıdır. Kenar bantlama operasyonu sırasında çöpe giden her santim PVC ve her gram tutkal, yıllık bazda binlerce liralık kayıp demektir. Peki, bu oran teknik olarak nasıl aşağı çekilir?
1. Baş-Son Kesme Paylarının Optimizasyonu
Makinenin baş-son kesme (snapping) ünitesi, panelin başında ve sonunda bir miktar bandı keser atar. Genellikle fabrikasyon ayarlar "güvenli bölge" olarak her iki taraftan 2-3 cm pay bırakacak şekilde yapılır. Oysa hassas switch ayarları ve fotosel temizliği ile bu payı 1 cm'ye kadar düşürebilirsiniz. Günde 1000 parça bantlayan bir atölyede, parça başına 4 cm tasarruf, günde 40 metre PVC kenar bandı tasarrufu demektir.
2. Nesting ve Kesim Planlamasının Önemi
Fire sadece makinede oluşmaz, kesim listesinde (optimizasyon programında) başlar. Eğer ebatlama makinesinden çıkan parçalar, bantlama makinesine sürekli farklı kalınlık ve renklerde geliyorsa, operatör her renk değişiminde deneme (ayar) parçası basmak zorunda kalır.
Çözüm: Üretim planlamasını "renk ve kalınlık bazlı" gruplayın. Aynı renk ve kalınlıktaki işleri peş peşe (seri) olarak banda sokmak, ayar firesini sıfıra indirir.
3. Stok ve Bobin Yönetimi
Depoda veya makine başında yarım kalan bobinler, doğru sarılıp etiketlenmezse hasar görür, tozlanır veya açılır. Operatör, hasarlı kısmı (genelde dıştaki ilk 3-4 metreyi) kesip atar.
- Kalan metrajları bobin üzerine mutlaka yazın.
- Bobinleri dikey değil, yatay istifleyin (ezilmeyi önlemek için).
- Kısa parçaları "görünmeyen yüzeyler" (bazalar, arkalıklar) için ayırın.
4. Hatalı Üretimi Azaltmak
En büyük fire, bitmiş ürünün kalite kontrolden dönmesidir. Bant yapışmadıysa veya kaydıysa, sadece bant değil, panel de riske girer. Tutkal sıcaklığını (190-210°C) ve baskı topu ayarlarını vardiya başında kontrol ederek, "yeniden işleme" (re-work) maliyetini ve dolayısıyla malzeme kaybını önleyin.
Sıkça Sorulan Sorular
- Soru: 0.40mm bantlarda fire oranı neden daha yüksektir?
Cevap: 0.40mm bantlar ince olduğu için makine yolunda katlanma, kopma veya sensör okumama riski daha yüksektir. Ayrıca statik elektriklenme nedeniyle talaş toplama sisteminde tıkanıklık yapıp kesim hatalarına yol açabilir. - Soru: Fire oranını hesaplamanın en kolay yolu nedir?
Cevap: (Satın Alınan Toplam Bant Metrajı - Ürün Üzerindeki Net Bant Metrajı) / Satın Alınan Metraj formülü ile hesaplanır. Aylık sayım yapmak en net sonucu verir.