Atölye üretim müdürleri ile kalite kontrolcülerin en çok tartıştığı konu makine hızıdır. Üretimci "palet hızını 20 m/dk yapalım, iş yetişsin" derken, kaliteci "12 m/dk'ya düşürelim, köşeler temiz çıkmıyor" der. Peki, optimum bantlama hızı neye göre belirlenir? Bu sadece bir tercih değil, malzeme fiziği ile ilgili teknik bir zorunluluktur.

Isı Transferi ve Yapışma Süresi

Hot-melt tutkalın levhaya sürülmesi ile bandın yapışması arasında geçen süreye "açık zaman" denir.

• 0.40mm Bantlar: İnce oldukları için ısıya dayanıksızdırlar. Eğer makineyi çok yavaş çalıştırırsanız (örn: 8-10 m/dk), sıcak tutkal merdanesi levhaya uzun süre temas eder ve bant yapıştığı an alttan gelen 200 derece ısıyla deforme olur (büzüşür). Bu yüzden 0.40mm PVC genellikle yüksek hızda (15-20 m/dk) çalışılmalıdır.
• 2mm Bantlar: Kalın ve serttir. Isıyı emmesi ve yüzeye tutunması için zamana ve basınca ihtiyacı vardır. Çok yüksek hızda, tutkal henüz bandı kapmadan parça baskıdan çıkar. Bu da "soğuk yapışma" ve bant atma sorununa yol açar.

Köşe Yuvarlama Ünitesinin Kapasitesi

Makinenizin mekanik sınırlarını belirleyen ünite genellikle "Corner Rounding" (Köşe Yuvarlama) ünitesidir. Bu ünite, parçanın köşesini dönerken karmaşık bir hareket yapar. Eğer makineyi 20 m/dk hıza alırsanız ama köşe yuvarlama motorlarınız bu hıza yetişemezse, ya ünite kendini korumaya alıp devre dışı kalır ya da köşeye vurup parçayı bozar. Makine üreticisinin belirttiği maksimum hızı aşmamak, ünitelerin senkronizasyonu için kritiktir.

Tutkal Kazanının Eritme Kapasitesi

Gözden kaçan bir diğer detay: Kazanın tutkal eritme hızı. Saatte 3 kg tutkal eritebilen bir kazanınız varsa ve siz makineyi ful hızda, kalın suntalamla çalıştırıyorsanız, kazan tutkal yetiştiremez. Merdaneye yarı erimiş, topaklı tutkal gelir. Hızı artırıyorsanız, kazanın performansının buna yettiğinden emin olmalısınız.

Sıkça Sorulan Sorular

• Soru: Makine hızı ile tutkal sıcaklığı arasında ilişki var mı?
  Cevap: Kesinlikle. Hız arttıkça tutkalın soğuma süresi azalır, bu iyi bir şeydir. Ancak çok yavaş çalışıyorsanız, tutkal yolda soğumasın diye sıcaklığı bir miktar artırmanız gerekebilir.
• Soru: Kışın hızı düşürmek mi lazım artırmak mı?
  Cevap: Kışın levhalar soğuktur. Tutkal levhaya değdiği an donar. Bu donmayı engellemek için, tutkal sürüldükten hemen sonra baskı yapılması gerekir. Yani kışın makineyi mümkün olduğunca hızlı çalıştırmak, yapışma kalitesi için daha iyidir (tabii ortam ısısı çok düşük değilse).